Quy tắc đo sáng trời nắng Sunny 16

Bạn đã từng bao giờ nghe nhắc đến quy tắc Sunny 16 (hay còn gọi là "Trời nắng 16") bao giờ chưa? Hoặc bạn đã bao giờ thắc mắc liệu ngày xưa các tiền bối sử dụng máy phim sẽ đo sáng như thế nào trước khi chụp không (đối với những đời máy không có hệ thống đo sáng)?

Ở thời kỳ đầu của nhiếp ảnh, những chiếc camera không có được các kỹ thuật hiện đại như thời nay. Và khi mọi thứ đều phải thiết lập thủ công, quy luật đo sáng Sunny 16 ở thời bấy giờ là người bạn và người đồng hành đáng tin cậy nhất của các nhiếp ảnh gia.

Ngày nay, với việc đa số những máy ảnh đã được trang bị hệ thống đo sáng hiện đại, các nhiếp ảnh gia đang dần lãng quên đi quy luật này.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là quy luật Sunny 16 đã hoàn toàn không còn tác dụng gì trong nhiếp ảnh. Trên thực tế, rất nhiều những nhiếp ảnh gia nổi tiếng vẫn ưa chuộng set thông số của máy thủ công và sử dụng Sunny 16 như một công cụ đắc lực.

Trong nhiều trường hợp, do những lý do này khác, bạn sẽ cần điều chỉnh phơi sáng thủ công (manual). Một qui tắc hữu dụng giúp bạn điều chỉnh phơi sáng (exposure) hiệu quả là qui tắc Trời nắng 16 (Sunny 16 rule).



Qui tắc này rất đơn giản: Trong môi trường sáng trời nắng to, đặt khẩu độ mở (apature/ f-stop) bằng f/16 và điều chỉnh tốc độ chụp (shutter speed) bằng với chỉ số ISO (hoặc giá trị gần nhất).

Quy luật Sunny 16 là gì và làm sao sử dụng nó dúng cách?

Quy luật Sunny 16 được các nhiếp ảnh gia sử dụng khi họ muốn chắc rằng bức ảnh của mình có độ phơi sáng phù hợp. Đây là một cách đơn giản và nhanh chóng để làm chủ được ánh sáng mà không cần đến thước đo sáng của máy ảnh.



Theo quy luật Sunny 16, nếu bạn chụp ngoài trời vào một ngày nắng ráo, trời quang và xanh, chủ đề có độ tương phản trung bình thì khẩu độ chuẩn luôn là f/16, tốc độ màn trập tương đương với ISO đang sử dụng. Vậy nên nếu ISO của bạn đang là 400 tại f/16, tốc độ màn trập nên là 1/400 giây.

Vậy quy tắc Sunny 16 này hoạt động ra sao?


Thực ra quy tắc này cũng khá đơn giản:

- Nếu chúng ta đang đứng ngoài trời không có mây, nắng gắt và bóng nắng đậm nét, hãy để khẩu độ ở mức F/16 và thiết lập giá trị tốc độ màn trập bằng với độ nhạy sáng ISO. Chẳng hạn nếu ISO đang để là 100 thì tốc độ màn trập sẽ tương đương 1/125 giây (hoặc ISO 200 thì để tốc màn trập tương đương 1/250 giây).

- Tất nhiên từ cột mốc này, ta có thể thay đổi tốc độ màn trập cũng như khẩu độ sao cho phù hợp hơn với điều kiện ánh sáng khi đó hoặc theo chủ đích của chính mình. Nói về điều kiện ánh sáng, nếu trời không quá gắt và bóng nắng nhạt, ta có thể mở khẩu lên f/11 hoặc nếu trời có mây (không thấy được bóng của chủ thể trên mặt đất) thìcó thể mở thêm khẩu khoảng f/5.6 để ảnh được đủ sáng.

- "Đặt trường hợp trị số ISO đang ở 100, tốc độ màn trập 1/125 giây và trời có mây nên phải để khẩu độ f/5.6, nhưng tôi muốn mở khẩu để xóa phông được nhiều hơn thì làm thế nào?". Rất đơn giản, người chụp chỉ cần đẩy tốc độ màn trập lên số stop tương ứng với số stop mở khẩu, ví dụ nếu từ f/5.6 mở khẩu lên f/2.8 (tức 2 stop), ta cần điều chỉnh lại tốc độ màn trập nhanh hơn 2 stop (tức từ 1/125 lên 1/500 giây) để ảnh không bị cháy sáng.

- "Vậy nếu chụp cảnh trời nắng có tuyết phủ hoặc chụp bãi cát đang nắng thì sao?". Ở trường hợp này, lượng ánh sáng đi vào sẽ nhiều hơn so với trời nắng thông thường, chính vì vậy người dùng cần phải khép khẩu độ thêm 1 stop nữa, tức f/22 hoặc tăng tốc độ màn trập thêm 1 stop nếu không muốn ảnh cháy sáng.

Vài điều cần ghi nhớ

Điều kiện ánh sáng và thời tiết khác nhau sẽ có các mức khẩu độ khác nhau. Nếu có tuyết, khẩu độ nên ở mức f/22. Hoàng hôn cần khẩu ở mức f/4 trong khi đó f/8 được áp dụng cho bầu trời âm u. Dĩ nhiên tốc và ISO cũng cần thay đổi sao cho phù hợp với khẩu độ.

Nếu bạn cần chụp với khẩu mở lớn hơn, đừng ngần ngại. Hãy học cách làm chủ ánh sáng từ môi trường xung quanh.

Quy luật Sunny 16 không phải là thứ gì thần thánh cần phải ghi nhớ cả. Hãy tự học và khám phá ra những điều mới, thứ mà bạn có thể nghiệm ra từ chính kinh nghiệm của bản thân mình.

Hãy làm chủ chiếc máy ảnh của chính mình.

Tổng hợp

Bài đăng phổ biến từ blog này

Cập nhật Phiên bản Camera Raw cho Photoshop

9 quy tắc bố cục của nhiếp ảnh gia Steve Mccurry

Phong cách tối giản: Nghệ thuật của sự giản đơn